Oorspronkelijke titel: I Have Some Questions For You | Roman | Uitgeverij Nieuw Amsterdam (klik hier) | Verschenen in 2023 | Vertaald door Arjaan van Nimwegen en Thijs van Nimwegen | 416 pagina’s
Rebecca Makkai woont in Chicago. Als auteur heeft ze al meerdere boeken op haar naam staan, maar het bekendste werk tot nu toe is Een stralende toekomst. Dit verhaal met twee verhaallijnen over twee intrigerende hoofdpersonages en thema’s als de aids-epidemie, kunst en liefde werd onder andere genomineerd voor de Pulitzer Prize en de National Book Award. Ook Makkai’s recent verschenen boek heeft de aandacht van menig literair criticus weten te grijpen. Het heet Ik heb een paar vragen voor je (naar het Nederlands vertaald door Arjaan van Nimwegen en Thijs van Nimwegen. Ook Paulien Cornelisse was in haar column in de Volkskrant enthousiast over het verhaal, terwijl ze het nog niet eens uit had. Ze vroeg ze in deze column af of het einde de rest van het verhaal kon evenaren. En geloof me, dat doet het!
De tekst op het omslag
Bodie Kane, een bekende podcastmaker, is gevraagd een gastcollege te komen geven op de elitaire kostschool Ganby in New England. Als oud-studente van Ganby roept dat vele herinneringen op: zij was de enige op school met een beurs in plaats van rijke ouders, en een van haar klasgenoten, de populaire Thalia, is in 1995, hun laatste jaar, dood aangetroffen. De omstandigheden van Thalia’s dood en de snelle veroordeling van de zwarte gymleraar Omar Evans zijn al jaren onderwerp van online discussie. Evans heeft al die tijd beweerd onschuldig te zijn. Heeft de politie het onderzoek destijds wel goed aangepakt? Bodie begint te twijfelen aan haar eigen observaties uit die tijd: heeft zij zelf ook misschien bepaalde dingen over het hoofd gezien?
Rijk
Ik heb een paar vragen voor je wordt geschreven vanuit hoofdpersoon Bodie aan een – in eerste instantie niet nader gespecificeerd – persoon. Voor deze persoon heeft ze vragen, gevoed door haar gevoel dat Omar Evans onterecht veroordeeld is voor de moord op haar oud-klasgenoot en -kamergenoot Talia. Bodie vertelt over hoe ze is opgegroeid van onzekere, zelfbewuste tiener naar de vrouw die ze vandaag is. Daarvoor gebruikt Makkai veel wisselingen in tijd. Heel veel. Dat is soms even goed opletten (Hoe oud is Bodie nu?) en vraagt aandacht van de lezer. Desondanks weet Makkai de lezer mee te slepen, door verschillende jaren en langs ontmoetingen met (veel) verschillende personages. Dit maakt het verhaal ontzettend rijk en meeslepend. Ook de grote verscheidenheid aan thema’s die wordt uitgewerkt maakt het verhaal rijk: van zo’n beetje alle problematieken waar jongeren mee te maken hebben (ongewenst seksueel gedrag, psychische problemen, onzekerheid, eetstoornissen) tot hedendaagse thema’s als trial-by-media, cancellen, (eigen) verantwoordelijkheid en discriminatie. De combinatie van dit alles maakt Ik heb een paar vragen voor je een genot om te lezen.
“Het verhaal waarin ze jong genoeg en wit genoeg en knap genoeg en rijk genoeg was om aandacht te krijgen. (…) Misschien het verhaal dat we verkeerd begrepen hadden.”
Verhaal onder het verhaal
In Ik heb een paar vragen voor je lijkt het mysterie rondom de moord van Thalia de boventoon te voeren. Dat werkt Makkai knap uit en drijft het verhaal. Maar wat misschien nog wel meer centraal staat, is de manier waarop verhalen worden geconstrueerd. Door percepties, door trauma, door sociale dynamieken. Bodie is als personage ontzettend goed uitgewerkt, waardoor haar keuzes en vertwijfelingen goed te volgen zijn. Daarbij laat Makkai de lezer ook ongemakkelijk voelen, want: kunnen we de waarheid wel construeren en hoe bevooroordeeld gaan we zelf door het leven? Refereert de titel dan misschien niet alleen aan vragen van de hoofdpersoon aan het andere personage, maar ook van Makkai aan de lezer? Er zit duidelijk een groter ‘verhaal onder het verhaal’ en ik kan niet wachten om dat (nog) verder uit te diepen bij het herlezen van het boek.
Kortom
Makkai heeft met Ik heb een paar vragen voor je een rijk, intens en intrigerend verhaal op papier gezet. Het Engelse woord unputdownable past erg goed bij dit boek, maar tegelijkertijd is het goed om dat wél te doen. Op die manier kan de lezer proberen dichter bij het verhaal onder het verhaal te komen. Dat is misschien nog wel net zo krachtig. Het is dan ook een aanrader om te bespreken in een boekenclub. Ik heb een paar vragen voor je kan zomaar een nieuwe klassieker worden.
Beoordeling
Vergelijkbare boeken
Elske Leest 